REINIER VAN HOUDT – PIANO
De pianocomposities van Giacinto Scelsi (1905 – 1988) vormen de vergeten spil van een omvangrijk oeuvre. Hier dringen koortsachtig herhaalde tonen aan op steeds kleinere intervallen en inflecties, zoeken clusters en extreme subcontra-harmonieën naar nieuwe kleuren en lagen, en wiegen patronen en ritmes de zintuigen in een hypnose. Deze muziek stond aan de basis van Scelsi’s ‘zelfgenezing’ in een inrichting eind jaren ’40: ziek van het nadenken over hoe zijn muziek in bestaande systemen te vangen en te noteren, genas hij zichzelf door dagen achtereen dezelfde tonen op een piano aan te slaan. Tonen waren niet langer mogelijke bouwstenen voor grotere gesloten gehelen, maar waren al werelden op zich die de componist als een soort slaapwandelaar kon bereizen. Vorm en melodie verdwenen naar de achtergrond ten gunste van de meer primaire elementen: een zinsbegoochelende harmonische taal en een uitermate fysieke ritmiek.
Alvin Curran (1938*) is een componist-muzikant met wortels in zowel de gecomponeerde muziek als in de vrije geïmproviseerde muziek: toen hij in de jaren zestig in Rome verzeild raakte en daar met o.a. Fredric Rzewski het legendarische collectief Musica Elettronica Viva oprichtte leerde hij Giacinto Scelsi kennen: ondanks het leeftijdsverschil namen ze gretig kennis van elkaars muziek en vonden elkaar in de methodes van improvisatie waaruit hun werk voortkwam. For Cornelius is een ode aan de in 1982 bij een auto-ongeluk omgekomen componist Cornelius Cardew: hierin wordt een accoordprogressie uit een ironisch en melancholiek walsje door een hele lange windtunnel gehaald om er aan het eind als een doelloos koraal weer uit te komen.
Programma
Giacinto Scelsi: Suite No. 8 “BotBa” (1953)
Alvin Curran: For Cornelius (1983)
pauze
Giacinto Scelsi: Suite No. 9 “Ttai” (1953)
Reinier van Houdt studeerde piano aan de Liszt-Academie in Budapest en het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Hij speelde premières van werk van Robert Ashley, Alvin Curran, Maria de Alvear, Charlemagne Palestine, Francisco López, Kaikhosru Shapurji Sorabji, Scanner, Jerry Hunt, Yannis Kyriakides, Giacinto Scelsi e.a. Hij werkte met componisten als John Cage, Luc Ferrari, Alvin Lucier, Olivier Messiaen, met theatergezelschap Hotel Modern, Andcompany&Co, Leine & Roebana en is medeoprichter van ZOOGDIER – een muziektheater-gezelschap waarmee hij drie voorstellingen maakte. Daarnaast is hij één van de drijvende krachten achter Ensemble MAE en is hij pianist in het Ives Ensemble. Hij speelde op podia als de Knitting Factory New York, Queen Elizabeth Hall London, DOM in Moskou, Setagaya Gallery Tokyo, Paradiso Amsterdam, San Ildefonso in Mexico City, Apollohuis Eindhoven, de New Library in Alexandrië Egypte, Mills College Oakland, Music Gallery Toronto, HAU in Berlin en Kunstraum Düsseldorf.
Reinier van Houdt is vooral gefascineerd door de zaken die niet in een partituur te vangen zijn: klankkleur en timing – de punten waar interpreteren raakt aan improviseren. Hij verwierf zich – dwars door genres, stijlen en scholen heen – een bijzonder repertoire, dat steeds tot stand kwam vanuit een persoonlijke zoektocht; zij het uit samenwerkingen met componisten, uit speurwerk in archieven, uit het ‘componeren’ en ‘ensceneren’ van concertprogramma’s of uit een onconventionele studie van de klassieken.
… muziek onttrekt zich meer en meer aan de greep van de componist, muzikant en luisteraar. Het idee van muziek als ‘creatie van een schepper’, als een ‘ambachtelijk’ volgens een bepaalde traditie gemaakt product, of als een binnen een markt uitruilbare ervaring, lijkt op zijn einde te lopen … Reinier van Houdt