zondag 8 november 2026 om 16:00 uur

Programma
Luciano Berio – Sequenza No.12 (1997) voor fagotsolo 
Siebe Visser – Uilen Serenade (2024) trio 
Fyodor Druzhinin – Sonate voor altviool (1959)
Stefanie Liedtke – Heart beat (2024) + improvisatie trio 
Dimitri Shostakovich – Sonata op. 147 (1975) 1-2 delen, trio arrangement 
Kaija Saariaho – Fall (1991) harpsolo en electronica 
Kristján Steinn Kristjánsson – Nieuwe compositie (2026), eolische harp IJsland in samenspel met trio (Long Distance Touchlab).

Het programma begint met Berio’s virtuoze sequenza voor fagot, een uit zijn befaamde serie van 14 composities voor solo-instrumenten waarin hij met ‘extended techniques’ de grenzen van de instrumenten verkent. Deze fagot-sequenza geldt als een van de belangrijkste en technisch moeilijkste werken die in de 20e eeuw voor dit instrument geschreven zijn. Het werk dient ‘zonder adem’ gespeeld te worden. Deze haast onmogelijke opgave voor een stuk van 18 minuten kan enkel met circulaire ademhaling overwonnen worden. Het klinkt dan soms als een meditatie en dan weer als een gevecht.

De sonate voor altviool solo (1959) is een uiterst expressief en technisch veeleisend werk van de Russische legendarische altviolist Fyodor Druzhinin (1932–2007). Het werk laat horen hoe de altviool dat veelal een ondersteunende rol vervulde in de kamermuziek, kon uitgroeien tot een zelfstandige stem. Shostakovich zou zijn opus 147 aan hem opdragen.

Shostakovich’s sonate op. 147 is de laatste compositie die hij vlak voor zijn dood schreef. Een recensent van de Izvestia schreef dat de muziek  was als “de catharsis in een tragedie; leven, strijd, overwinning, zuivering door het licht, uitgang naar onsterfelijkheid.” Druzhinin verzorgde de historische wereldpremière in Leningrad.

Het idee van Kristján Steinn Kristjánsson is om een eolische harp te bouwen die in de IJslandse natuur wordt geplaatst en, afhankelijk van natuurlijke invloeden, telkens anders zal klinken. Het geluid van deze harp wordt live naar de concertzaal gestreamd, waar het trio ermee samenspeelt. Daarbij worden videobeelden van de omgeving in IJsland getoond, zodat het publiek de natuurlijke context van het instrument kan ervaren. Dit wordt mogelijk gemaakt door het project Touchlab. Met dit systeem is synchroon samenspel mogelijk over afstanden van meer dan duizend kilometer. Zo heeft het trio concerten in Nederland gegeven waarbij collega’s vanuit hun thuisbasis in Hongarije meespeelden. 

zondag 11 oktober 2026 om 16:00 uur

foto Baptiste Navarro

Programma
David Fennessy – Bones (2026)
Jean-Luc Fafchamps – For Morton Feldman (2025)
pauze
Morton Feldman – Why Patterns? (1978)

De Amerikaanse componist Morton Feldman (1926–1987) is een van de belangrijkste exponenten van de New Yorkse School van avant-gardisten, waartoe ook componisten als John Cage en Earle Brown en Christian Wolff behoorden. Feldmans muziek kenmerkt zich door zachtheid en traagheid en in het bijzonder door een grote aandacht voor klankkleur. Hij was daarbij sterk beïnvloed door de abstracte schilderkunst van Mark Rothko. In tegenstelling tot veel avant-gardistische componisten uit zijn tijd in wier werk we complexe structuren zien en die experimenteerden met extreme dynamiekverschillen en elektronische klanken, horen we bij Feldman muziek die traag voortschrijdt en waarin de tonen een eigen leven leiden. De muziek is niet zozeer doelgericht maar laat de luisteraar juist in een voortdurend veranderend klanklandschap staan. 

In 1978 componeerde Morton Feldman ‘Why Patterns?’, een eerste van drie stukken voor fluit, piano en glockenspiel. In deze zeldzame instrumentale combinatie heeft elk instrument een precies gedefinieerde klankidentiteit en fysieke speelwijze waarbij totaal verschillende patronen samensmelten tot een harmonieus klinkend, psychedelisch klankuniversum. Tijd en gelijktijdigheid smelten samen. 

foto Carlo Verfaille
foto Carlo Verfaille

Het Collectief vroeg de componisten David Fennessy en Jean-Luc Fafchamps die beiden een sterke affiniteit hebben met Feldmans werk, om nieuwe stukken voor deze bezetting te creëren. 

De Ierse componist David Fennessy zegt over zijn compositie “Bones”: Dit werk is verwant aan een ander recent werk van mij, “Blood”, in die zin dat het gebruikmaakt van een bestaande uitvoering van een muziekstuk dat ik vervolgens op de computer uitrek om de harmonische en melodische implicaties te benadrukken.

foto Baptiste Navarro

Fafchamps slaagt er in de eenvoudige Weberniaanse patronen waaruit Feldmans muziek opgebouwd is te transformeren tot bouwstenen voor een groot aantal stijlen en vormen die, ondanks hun schijnbare onverenigbaarheid, samen een coherent en volstrekt origineel geheel vormen. 

Het Collectief is een kamermuziekensemble dat in 1998 in Brussel werd opgericht. Door consequent met een vaste kern van musici te werken, bouwde de groep een intrigerende eigen sound op, gekenmerkt door een heterogene mix van instrumenten. In zijn repertoire keert Het Collectief terug naar de wortels van het modernisme: de Tweede Weense School. Vanuit deze basis worden zowel de grote twintigste-eeuwse composities als de allernieuwste experimentele stromingen verkend.