Categoriearchief: concerten

Concert 17 maart

Barbara Lüneburg – viool, altviool
Martin Mallaun – citer

De meest interessante ontdekkingen vinden we vaak op grensgebieden waar je ze niet zou verwachten … en zoeken op de grensgebieden van de muziekwereld brengt vaak niet eerder gehoorde klanken aan het licht. Terwijl het tot voor kort nog leek als zou de citer zijn eigen cliché worden, beleefde dit instrument in de afgelopen jaren een verbazende opmars – in het bijzonder in de hedendaagse muziek. Samen met de violiste Barbara Lüneburg onderzoekt de citerspeler Martin Mallaun de mogelijkheden van de – in de hedendaagse muziek vrijwel niet-bestaande – bezetting viool/citer.

PROGRAMMA
  • Cornelius Cardew/Martin Mallaun/ Barbara Lüneburg
    .                                                       uit Treatise  voor viool, citer en tape
    .                                                       (1963/2013)
  • Salvatore Sciarrino (*1947)             2 capricci uit 6 Capricci per violino  (1976)
  • Thomas Wally (*1981)                     Music for viola and discantzither (2013)
  • Georg Bertl (1815 – ?)                     Galanterietanz voor viool en citer
  • Anselm Schaufler (*1970)                Nur der Gedanke daran… voor viool en citer
    .                                                        (2012)
  • Manuela Kerer (*1980)                    Impresa Omonéro  voor citer (2009)
  • Leopold Hurt (*1979)                       Reality Check voor viool, citer en tape (2013)

Drie beelden uit Cornelius Cardews (1936 – 1981) Treatise waren de inspiratie voor een nieuw stuk van Barbara Lüneburg en Martin Mallaun. Op basis van citer-opnames, microcosmes uit een vioolsolo van een Oostenrijkse vriend, een gemeenschappelijke interpretatie van de beelden en granulaire syntheseklanken komponeerde Barbara een soundtrack waarbij het duo een improvisatieconcept ontwikkelde.

Salvatore Sciarrino’s (*1947 Palermo)  ‘6 Capricci voor vioolsolo’ is inmiddels een klassieker en staat op één lijn met de briljante serie capricci die Paganini 150 jaar eerder schreef. U hoort Paganini in moderne gestalte: klassiek, razend en diabolisch virtuoos. Cascades van  flageoletten vliegen spookachtig om uw hoofd.

Thomas Wally (*1981 Wenen) componeert associatief. Hij laat zich intuïtief van idee tot idee leiden en is altijd op zoek naar muzikale gelaagdheid. De impulsen komen beurtelings uit de viool en de citer wat door de uiterst complexe ritmiek, figuratieve elementen en het spelen met klankkleur weer versluierd wordt.

Georg Bertl (1815 – ?) was oorspronkelijk kapelmeester bij het leger en maakte naam als klarinettist en componist van volksdansen. Hij geldt als de grondlegger van de ‘Schrammelmusik’, de typische Weense volksmuziek. “… nur der Gedanke daran …” is direct geïnspireerd op de Galanteriedans van Georg Bertl.

Anselm Schaufler (*1970 Graz) schreef over zijn compositie: ‘…nur der Gedanke daran… nimmt Bezug auf vergangenen Tage, auf die bezaubernd schönen Galanterietänze von Georg Bertl. Seine Musik schimmert wie aus einer entfernten Erinnerung durch die Klänge dieses Duos hindurch und tritt auch als Zitat in den Vordergrund. Die Galanterietänze sind nur „gedanklich“ präsent, gegenwärtig ist das Duo nur als „…der Gedanke daran …”. ‘

Omonéro is het Toskaanse synoniem voor ‘zwartepieten’, een bekend kaartspel voor kinderen. Manuela Kerer (*1980, Zuid-Tirol) verenigt in Impresa Omonéro verschillende Zuid-Tiroolse uitdrukkingen voor achterbaksheid met het zwartepieten-spel om dat dan weer in muziek om te zetten. Ze hield zich intensief met de citer bezig, mishandelde daartoe het instrument van haar zusje en probeerde nieuwe klankkleuren met gevestigde te mengen. Naast haar uitgebreide compositorische activiteiten werkt Manuela Kerer momenteel aan twee dissertaties, een op het gebied van psychiatrie en een op dat van recht.

Verschillende werken van Leopold Hurt (*1979 Regensburg) weerspiegelen zijn gedachtewisseling met historische documenten. In Reality Check neemt hij  straatimpressies van de veiligheidsmaatregelen voor Barack Obama’s inauguratierede als uitgangspunt.  Leopold Hurt werd voor zijn werk veelvuldig onderscheiden. Hij woont en werkt in Hamburg.

 HET DUO

Barbara Lüneburg heeft internationaal naam gemaakt met haar interpretaties van klassieke en nieuwe muziek. Haar werk wordt in de pers beschreven als compromisloos, hartstochelijk, adembenemend intens en van een duivelse virtuositeit. Zij combineert de Russische en West-Europese virtuose viooltraditie met een frisse hedendaagse benadering. Haar eerste CD ‘The refined ear’ trok internationaal de aandacht. Een recente solo-DVD (2011) met multimedia producties werd in de pers als baanbrekend geroemd. Als soliste trad ze op met onder meer het SWR Radiosymphonieorkest, het Xenakis Ensemble, de Slagwerkgroep Den Haag en het ASKO Ensemble. Barbara is de oprichter en artistiek directeur van het Ensemble Intégrales, een van de meest vooraanstaande ensembles dat zich richt op hedendaagse niet-gedirigeerde kamermuziek. Haar promotie-onderzoek ‘The creative role of a performer as an interface between instrument, composer and audience in contemporary music’ combineert praktisch en theoretisch werk met betrekking tot creativiteit, samenwerking en programmering. Het heeft inmiddels geleid tot de opdracht van meer dan 30 werken voor viool, altviool en elektrisch viool. Haar nieuwste cd met onder meer Bachs partita in d klein verscheen afgelopen februari.

Martin Mallaun is musicus en bioloog. Als musicus is hij een veelzijdig citer-speler die zich richt op het hedendaagse repertoire, volksmuziek en Europese luit-muziek. Als bioloog onderzoekt hij de gevolgen van globale klimaatverandering voor de hogere Alpen. Hij werkt intensief samen met musici, acteurs en schrijvers, en gaf concerten op tal van internationale festivals. Hij werd onder meer geëngageerd door het  National Royal Scottish Orchestra, het Orchestre National des Pays de la Loire and het Orchestre de Picardie. In 2004 was Martin Mallaun prijswinnaar bij de eerste Volkmann-Preis competie (München), het eerste internationale muziekconcours voor citer. Voor zijn solo-debuut ‘zwischen steinen’ kreeg hij in 2005 de Pasticchio prijs van Radio Ö1. In 2010 verscheen zijn cd OMONÉRO dat geheel gewijd is aan hedendaags werk voor citer solo.

Concert 17 februari

TONGEN & SNAREN

NIEUW AMSTERDAMS PEIL
Dirk Luijmes harmonium
Heleen Hulst viool
Emma Breedveld altviool
Mick Stirling cello

Een harmonium – de psalmenpomp van weleer – samen met een strijkje … op papier lijkt het een stoffige en bedaagde combinatie voor slaapverwekkende salonmuziek.  De werkelijkheid is compleet anders: tenminste,  als we het hebben over de dialoog  die harmoniumspecialist Dirk Luijmes en de virtuoze strijkers van Nieuw Amsterdams Peil aangaan.  Kersverse muziek van eigen bodem, waaronder ongehoorde werken van Eric Verbugt en Janco Verduin,  gestoorde gammeligheid van Martijn Padding, rammelende bellen van Theo Loevendie én aanstekelijk Tsjechisch vuur van Antonín Dvořák: snaren en tongen komen in de maximale trilstand.

  • Martijn Padding (1956)                    uit Cow Music (2004)
    Vox humana/Padding’s Country Dance no. 2
    harmonium
  • Eric Verbugt  (1966)                        Gedankenspiele (2012)
    2 violen, cello, harmonium
  • Chiel Meijering (1954)                     Duo’s (2002)
    2 violen
  • Gilius van Bergeijk (1946)               Ups & Downs (1999)
    harmonium
  • Antonin Dvořák  (1841-1904)           Drie Bagatellen
    2 violen, cello, harmonium
                                Pauze
  • Theo Loevendie (1930)                   Dance (1986)
    vioolsolo
  • Antonin Dvořák (1841-1904)           Drie Bagatellen
    2 violen, cello, harmonium
  • Janco Verduin (1972)                      De meerval ontraadseld (2002)
    2 violen, cello, harmonium

Emma Breedveld kreeg haar eerste vioollessen van vioolpedagoge Coosje Wijzenbeek. Daarna studeerde zij aan de conservatoria te Utrecht en Amsterdam (bij István Párkányi). Zij volgde masterclasses bij Yvri Gitlis, Gilles Apap en Giora Feidman. Ze was zes jaar lang eerste violist bij het Escher Ensemble, waar zij ook de artistieke leiding voerde. Daarna toerde zij enkele jaren als eerste violiste van Carel Kraayenhof’s Sexteto Canyengue de wereld door. Tegenwoordig is zij verbonden aan het Ives Ensemble, aan Ensemble Lunapark en Floreal Strijkkwartet. Zij is docent aan het Conservatorium van Amsterdam en aan de Muziekschool Amsterdam.

Heleen Hulst studeerde bij Vera Beths aan het Koninklijk Conservatorium. De afgelopen jaren maakte zij deel uit van o.a. het ASKO-Schönberg Ensemble, Nieuw Ensemble, Remix Porto en Wendingen. Als solist trad ze op met het Radio Symfonie Orkest en het London Sinfonietta met Peter Serkin. In 1995 en 1997 nam zij deel aan het Tanglewood Music Festival waar zij werd onderscheiden met de prijs voor `an outstanding violinist`. Haar brede belangstelling bracht haar tot samenwerkingen met het Nederlands Dans Theater, ZT Hollandia en choreograaf Paul Selwyn Norton. Met pianist Gerard Bouwhuis vormt zij een duo dat zich vooral toelegt op het repertoire van de 20ste eeuw. Verschillende Nederlandse componisten droegen werk aan hen op waaronder Paul Termos, Elmer Schönberger, Peter Adriaansz en Martijn Padding.

Michael Stirling studeerde aan de Guildhall School of Music bij o.a. Raphael Wallfisch, het Banff Centre in Canada en het New England Conservatory in Boston. Michael begon als eerste cellist bij het Ensemble Modern in Frankfurt. Hij voegde zich in 1997 bij het Brindisi String Quartet. Na drie jaar besloot hij het Greenwich Quartet te vormen. Michael is een veel  gevraagde gast bij andere kamermuziekensembles. Sinds 2000 heeft hij zijn werkterrein uitgebreid naar het symfonisch repertoire en was hij solocellist bij o.a. het London Symphony Orchestra en het English Chamber Orchestra. Vanaf september 2003 is hij eerste cellist van het Radio Filharmonisch Orkest.

Dirk Luijmes won prijzen bij (inter)nationale orgelconcoursen en trad op van Warschau tot New York. Hij profileert zich o.m. als harmoniumspeler en liet tal van componisten voor zijn instrument schrijven. Luijmes speelde met vooraanstaande ensembles en in diverse speciale producties, w.o. de wereldpremière van de 1919-versie van Stravinsky’s Les Noces. In 2010 verzorgde hij in Carnegie Hall (VS) de Amerikaanse première van het voor hem geschreven First Harmonium Concerto van Martijn Padding, samen met het ASKO-Schönberg Ensemble o.l.v. Reinbert de Leeuw. Hij is artistiek leider van Stichting Longen & Tongen. Luijmes maakte diverse opnamen, w.o. een cd met een door hem ontdekte suite van Froberger.

De Stichting Longen & Tongen werd in 1999 opgericht door Dirk Luijmes. Sinds die tijd organiseert de stichting vrijwel jaarlijks projecten, waarin het harmonium of andere historische toetsinstrumenten een belangrijke rol krijgen.  De laatste jaren produceerde Longen & Tongen onder meer Luchtwegen (in windmolens), Blub, blub, blub (watermuziek op boten) en Harmonie der Sferen (sterrenconcerten in de buitenlucht) en Sst. (stilteconcerten).

Tongen en snaren is een productie van Stichting Longen & Tongen en wordt financieel mede mogelijk gemaakt door:  Gemeente Arnhem, Gemeente Nijmegen, Stichting John Kasander, Montferland Cultuurfonds, Fonds Gemeente Spaarbank Doetinchem, Stichting SCALA.